Συνήθως, οι πολιτικές διαφορές στο Ιράκ λύνονται με αλληλοεξόντωση και βία, χωρίς καμία προσπάθεια συμβιβασμών. Ομως, την περασμένη εβδομάδα και ύστερα από παρασκηνιακό διάλογο που κράτησε μήνες, οι ιρακινές πολιτικές δυνάμεις και οι τρεις εθνικές συνιστώσες (σιίτες, σουνίτες και Κούρδοι) κατέληξαν σε κοινή πρόταση νόμου για την εκμετάλλευση των ενεργειακών πηγών της χώρας.
Πρόκειται για μια συμφωνία το αντικείμενο της οποίας είναι η τύχη και η διανομή 115 δισ. βαρελιών πετρελαίου (που είναι το βεβαιωμένο δυναμικό της χώρας) με προοπτική μέχρι και να διπλασιαστεί αυτός ο αστρονομικός αριθμός μέσα στα επόμενα χρόνια, αν γίνουν νέες έρευνες.
Το πετρέλαιο είναι για το Ιράκ η κινητήρια δύναμη της οικονομίας, καθώς τα έσοδα από την εκμετάλευσή του συνεισφέρουν στο 90% του προϋπολογισμού της χώρας. Το προσχέδιο του νέου νόμου -που συντάχτηκε αρχικά στα αγγλικά και ολοκληρώθηκε με την παρέμβαση του αμερικανού πρεσβευτή στη Βαγδάτη, Ζαλμάι Καλιλζάντ- θα τεθεί την ερχόμενη εβδομάδα για συζήτηση και επικύρωση στο Κοινοβούλιο και αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή τον Μάιο.
Ειδικό ταμείο για τους φτωχούς
Οι Ιρακινοί θεωρούν ότι βρήκαν τη χρυσή τομή που θα τους επιτρέψει να μοιράσουν τον τεράστιο ενεργειακό πλούτο τους με τοπικά και εθνικά κριτήρια, δίκαια απέναντι στις εθνότητες, με μια διαδικασία που θα τους βοηθήσει να κρατηθεί ενωμένη η χώρα και ταυτόχρονα να γίνουν πολλοί αξιωματούχοι πλούσιοι.
Ο νέος νόμος προβλέπει ότι η κάθε τοπική κυβέρνηση ή επαρχία μπορεί να διαπραγματευθεί και να συνάψει συμβόλαια με ξένες πετρελαϊκές εταιρείες για ανάπτυξη κοιτασμάτων που βρίσκονται στο υπέδαφός της. Για να καμφθούν οι αντιρρήσεις των σουνιτών, που δεν έχουν στις επαρχίες τους τόσα πετρελαϊκά αποθέματα όσα οι Κούρδοι και οι σιίτες, προβλέπεται ότι το 50% των πετρελαϊκών κερδών θα οδεύει προς τη Βαγδάτη σε ειδικό ταμείο και θα αναδιανέμεται με πληθυσμιακά κριτήρια και στις 18 επαρχίες της χώρας. Εξάλλου, λίγες ημέρες πριν από την επίτευξη της συμφωνίας, ανακοινώθηκε η ανακάλυψη ενός τεράστιου πετρελαϊκού κοιτάσματος στη σουνιτική επαρχία Ανμπάρ (που σήμερα μαστίζεται από τη βία και θεωρείται προπύργιο της Αλ Κάιντα) κοντά στα σύνορα με τη Συρία.
Το Ιράκ εξόρυσσε το 1979 3,7 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, έπεσε στα 2,6 εκατ. βαρέλια το 2003 και τώρα είναι αισθητά χαμηλότερα.
Η βία και η αστάθεια δεν επέτρεψαν στους ξένους επενδυτές να δραστηριοποιηθούν στον ενεργειακό τομέα, καθώς η ανάπτυξη των κοιτασμάτων, η εξόρυξη και η εκμετάλλευση του μαύρου χρυσού απαιτεί τεράστιες επενδύσεις και πολλά χρόνια για να αρχίσουν να αποδίδουν. Αυτός ήταν και ο βασικός λόγος που οι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές πολυεθνικές δεν έχουν κάνει τόσα χρόνια τώρα ούτε μία επένδυση, ούτε μία συμφωνία στο Ιράκ.
Αντιθέτως, πρόλαβαν να επωφεληθούν οι Νορβηγοί (ακολουθούν οι Τούρκοι), που έσπευσαν να κλείσουν συμφωνίες και να αρχίσουν την εκμετάλλευση πετρελαϊκών πεδίων στο ιρακινό Κουρδιστάν.
Ηδη, πολιτικοί αναλυτές ισχυρίζονται ότι ο νέος νόμος μπορεί να βοηθάει εξίσου όλες τις ιρακινές συνιστώσες, αλλά οι μόνοι που θα ωφεληθούν άμεσα είναι οι Κούρδοι, καθώς προσφέρουν στους επενδυτές ασφάλεια, πολιτική σταθερότητα και αξιόπιστους συνομιλητές.
Ο νέος νόμος για το πετρέλαιο δυσαρέστησε την Αγκυρα, που δεν ήθελε να υπογράφουν τις συμφωνίες οι τοπικές κυβερνήσεις, καθώς έτσι θα έχουν σημαντικά έσοδα, που στην περίπτωση του βορείου Ιράκ ή νοτίου Κουρδιστάν όπως το αποκαλούν οι Κούρδοι, μεταφράζεται σε πυλώνα στήριξης και ανάπτυξης του υπό εκκόλαψιν κράτους. Επιπροσθέτως, τουρκικές πετρελαϊκές εταιρείες πρέπει να αρχίσουν υποχρεωτικά διαπραγματεύσεις με την τοπική κουρδική κυβέρνηση του Μπαρτζανί, αν θέλουν να πάρουν μέρος κι αυτές στο μεγάλο πετρελαϊκό πάρτι...
Ομως τα λεφτά είναι πολλά και υπάρχουν για όλους. Εδώ τα βρήκαν μεταξύ τους οι Ιρακινοί, δεν θα τα βρουν Αγκυρα και Ερμπίλ;
Του ΝΙΚΟΛΑ ΖΗΡΓΑΝΟΥ
Πηγή: Κυριακατική Ελευθεροτυπία online