Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της αμερικανικής επέμβασης στο Ιράκ, με τις συγκρούσεις και την αιματοχυσία να συνεχίζονται αμείωτες, μια άλλη κρίση, με το Ιράν, βρίσκεται ακόμη στην πρώτη φάση της κλιμάκωσής της, με προειδοποιήσεις και διθυραμβικούς τόνους από τη μία πλευρά και με τη σταδιακή επιβολή κυρώσεων από την άλλη.
Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με όλους τους «ισχυρούς της Γης», αλλά έχει ακόμη το περιθώριο να ελίσσεται, καθώς αξιοποιεί τις αντιθέσεις ανάμεσα στις δυνάμεις που θα αποφασίσουν τελικά, στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, για τις κυρώσεις που θα του επιβληθούν.
Διαβουλεύσεις στον ΟΗΕ
Οι εντατικές διαβουλεύσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας καταλήγουν σε συγκεκριμένο σχέδιο απόφασης, με το οποίο θα επιβληθεί εμπάργκο εξαγωγής όπλων, απαγόρευση παροχής δανείων, καθώς και κατάλογος προσωπικοτήτων, που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, στις οποίες θα απαγορεύεται να ταξιδεύουν στο εξωτερικό.
Ο ιρανός πρόεδρος, Αχμαντινετζάντ, επιμένει στην εμπρηστική ρητορική του, τονίζοντας ότι η χώρα του δεν πρόκειται να υποταχθεί στις πιέσεις των μεγάλων δυνάμεων και ότι, αντί να απομονωθεί το Ιράν, απομονώνονται οι μεγάλες δυνάμεις!
Η γραμμή της ιρανικής διπλωματίας είναι, ωστόσο, πολύ πιο συγκρατημένη, αν και προειδοποιεί ότι η επιβολή νέων κυρώσεων, πέρα από εκείνες που ισχύουν από τον Δεκέμβριο, θα προκαλέσουν αντίστοιχη απάντηση.
Το Ιράν επιδιώκει την επιστροφή του επίμαχου ζητήματος των πυρηνικών στη Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι εκεί θα προχωρήσει σε κινήσεις που θα καθησυχάσουν τις μεγάλες δυνάμεις.
Διαφωνίες στην Τεχεράνη
Η διαφαινόμενη εσωτερική διάσταση απόψεων στο καθεστώς της Τεχεράνης επιτρέπει στις ευρωπαϊκές χώρες να επιμένουν στη διπλωματική διαδικασία, κάτι όμως που δημιουργεί τον κίνδυνο να «παρεξηγηθεί» αυτή η στάση ως ένδειξη αδυναμίας.
Οσο για τη Ρωσία, αυτή, ανησυχώντας για την εξέλιξη της κρίσης με το Ιράν, καθυστερεί την αποπεράτωση του πυρηνικού σταθμού που κατασκευάζει στο Μπουσέρ, δείχνοντας ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να δεχθεί ένα Ιράν με πυρηνικά όπλα και ακόμη περισσότερο να παίξει με τους όρους της Τεχεράνης το «αντιαμερικανικό παιχνίδι».
Πέρα όμως από τα διπλωματικά παιχνίδια, τα δύο στρατόπεδα μελετούν με προσοχή ενδεχόμενο στρατιωτικό πλήγμα εναντίον του Ιράν, αφού αλλεπάλληλες μυστικές εκθέσεις δείχνουν ότι κάτι τέτοιο θα είχε καταστροφικές συνέπειες για το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, καθώς η ασύμμετρη ιρανική απάντηση θα είναι πολυσχιδής και οποιαδήποτε επιχείρηση στο έδαφός του δεν θα αρκούσε, αλλά θα χρειαζόταν να επαναληφθεί.
Ισως αυτά τα στοιχεία ώθησαν τον αντιπρόεδρο της ισραηλινής κυβέρνησης, Σιμόν Πέρες, να μην επαναλάβει τις πολεμοχαρείς δηλώσεις του, τονίζοντας ότι υπάρχει δυνατότητα να λυθεί το πρόβλημα σε «πολιτικό, οικονομικό και ψυχολογικό επίπεδο» (!).
Την ουσιαστική πλευρά του ζητήματος των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν, οι οποίες εντάσσονται στην επιδίωξή του να ενισχύσει την αποτρεπτική του ικανότητα, αλλά και το διεθνές κύρος του -όχι μόνο στον ισλαμικό κόσμο- δεν αντιλαμβάνονται οι ΗΠΑ.
Αλλιώς θα προχωρούσαν σε μια διαδικασία προσφοράς κινήτρων, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η Τεχεράνη δεν θα προχωρήσει στην κατασκευή πυρηνικών όπλων. Το παράδειγμα της Λιβύης είναι αρκετά διδακτικό.
Χαρακτηριστικές είναι όμως και φωνές που ακούγονται μέσα στο Ιράν. Ο πρώην πρόεδρος Μοχάμεντ Χαταμί δήλωσε ότι το Ιράν «μπορεί να πληρώσει ένα γενναιόδωρο τίμημα για να υπάρξουν διαπραγματεύσεις που δεν θα οδηγούν σε κρίση αλλά στη διασφάλιση των δικαιωμάτων του στο μέλλον».
Πηγή: Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία
Του Νικόλα Βουλέλη